Servis periyodik bakım, traksiyoner akülerin performansını korumak, kullanım ömrünü uzatmak ve olası arızaların önüne geçmek için düzenli olarak uygulanması gereken temel bir bakım sürecidir. Bu bakım; akünün fiziksel durumunun kontrol edilmesi, temizlik işlemlerinin yapılması, elektrolit seviyesinin doğru şekilde korunması ve hücrelerin dengeli çalışıp çalışmadığının ölçülmesini kapsar.
Periyodik bakım sayesinde aküde oluşabilecek kapasite kayıpları, dengesiz şarj durumları ve bağlantı problemleri erken aşamada tespit edilir. Özellikle saf su seviyesinin doğru zamanda tamamlanması ve elektrolit yoğunluk değerlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi, akünün verimli ve güvenli çalışması açısından kritik öneme sahiptir.
Görsel Kontrol ve Temizlik
Bakımın ilk adımı akünün fiziksel durumunu incelemektir.
Toz ve Pislik: Akü üst yüzeyindeki toz ve nem, hücreler arasında küçük akımlara (kendi kendine deşarja) neden olur. Üst yüzey kuru ve temiz tutulmalıdır.
Oksitlenme: Kutup başlarında ve bağlantı kablolarındaki beyazlaşmalar (oksitler) temizlenmeli, gevşek bağlantılar sıkılmalıdır.
Sızıntı Kontrolü: Akü kazanında (kasasında) asit sızıntısı veya şişme olup olmadığı kontrol edilir.
Saf Su Seviye Kontrolü (Kritik Adım)
Traksiyoner akülerde elektrolit seviyesi plakaların altına düşerse, plakalar havayla temas eder ve kalıcı olarak kapasite kaybeder.
Ne Zaman Eklenmeli?
Saf su eklemesi sadece şarj işlemi bittikten sonra yapılmalıdır. Şarj sırasında sıvı genleştiği için, şarj öncesi doldurulan su taşma yaparak asit dengesini bozar.
Otomatik Dolum: Eğer sistemde otomatik dolum (aquamatic) varsa, şamandıraların çalışıp çalışmadığı kontrol edilir.
Elektrolit Yoğunluk (Bome) Ölçümü
Her hücrenin (gözün) sağlığını anlamak için hidrometre ile ölçüm yapılır.
Yoğunluk Değeri: Tam şarjlı bir traksiyoner aküde yoğunluk genelde 1.28 – 1.29 civarında olmalıdır.
Hücre Farkları: Hücreler arasındaki yoğunluk farkı değerinden fazlaysa, aküde dengesizlik var demektir ve “Equalization” (Dengeleme)
şarjı gerekir.
Voltaj Ölçümleri
Toplam Voltaj: Akü grubunun (24V, 48V, 80V) toplam çıkışı ölçülür.
Hücre Bazlı Voltaj: Her bir 2V’luk hücre tek tek ölçülür. Bir hücrenin diğerlerinden belirgin şekilde düşük voltaj vermesi, o hücrenin ömrünü
tamamladığının veya kısa devre olduğunun işaretidir.
Şarj Cihazı (Redresör) Denetimi
Akü ne kadar sağlam olursa olsun, şarj cihazı hatalıysa aküyü bozar.
Kablo ve Soketler: Şarj soketlerinde yanma veya ark izi var mı?
Şarj Eğrisi: Cihazın akü tipine uygun akım ve voltajı verip vermediği (ampermetre/voltmetre ile) doğrulanır.
