Traksiyoner akü tamiri, standart otomobil akülerine göre çok daha teknik ve sabır gerektiren bir süreçtir. Traksiyoner aküler 2V’luk hücrelerin (pillerin) seri bağlanmasıyla oluştuğu için, tamir genellikle “arızalı hücrenin tespiti ve rehabilitasyonu” üzerine kuruludur.
Dikkat: Plakalar tamamen dökülmüşse o hücre tamir edilemez, değiştirilmesi gerekir.
Plaka Dökülmesi: Elektrolit sürekli siyah çıkıyorsa plakalar bitmiştir.
Aşırı Şişme: Akü hücreleri aşırı ısınmadan dolayı deforme olmuşsa geri dönüşü yoktur.
Kısa Devre: Hücre içi seperatörler yanmışsa tamir maliyeti yeni hücre maliyetini geçer.
İşte profesyonel bir traksiyoner akü tamir/revizyon sıralaması:
Kabul ve Fiziksel Ekspertiz
Tamir süreci, akünün neden arızalandığını anlamakla başlar.
Dış Kontrol: Akü kazanında (sandığında) asit sızıntısı, korozyon veya darbe var mı?
Bağlantı Kontrolü: Esnek bağlantı kablolarında (jumper) kopukluk veya oksitlenme var mı?
Koku ve Isı: Yanık kokusu veya aşırı ısınmış hücre tespiti yapılır.
Temizlik ve Arındırma
Kirli bir aküde sağlıklı ölçüm yapılamaz.
Akü üst yüzeyi saf su ve karbonatlı karışımla temizlenerek yüzey kaçak akımları kesilir.
Oksitlenmiş kutup başları fırçalanır.
Teşhis Ölçümleri
Voltaj Ölçümü: Her bir 2V hücre tek tek ölçülür. (Örn: Diğerleri 2.1V iken bir hücre 1.8V ise o hücre sorunludur).
Bome (Yoğunluk) Ölçümü: Hidrometre ile elektrolit yoğunluğu ölçülür. Yoğunluğu yükselmeyen hücrede sülfatlaşma veya kısa devre vardır.
Yükleme Testi: Aküye kapasitesine uygun bir yük bağlanır. Voltajı rakiplerinden önce düşen hücre “zayıf halka”dır.
Hücre Değişimi (Gerekiyorsa)
Eğer bir veya birkaç hücre (göz) tamir edilemeyecek kadar bitikse:
Arızalı 2V’luk hücre yerinden sökülür.
Yerine aynı kapasite (Ah) ve ölçüdeki sağlam/yeni bir hücre yerleştirilir.
Bağlantılar tork anahtarı ile sıkılarak seri devre tamamlanır.
Formasyon ve Dengeleme Şarjı
Tamir edilen akü hemen servise verilmez.
Düşük akımla uzun süreli (24-48 saat) bir dengeleme şarjı uygulanır.
Bu işlem tüm hücrelerin (eski ve yeni) aynı voltaj ve yoğunluk seviyesine gelmesini sağlar.
Final Kapasite Testi (Deşarj Testi)
Tamirin başarılı olup olmadığını kanıtlayan aşamadır.
Akü tam şarjdan sonra kontrollü bir yükle deşarj edilir.
Eğer akü, etiket kapasitesinin %80 ve üzerini veriyorsa tamir başarılı kabul edilir.
